Uitleg van Les 68 – Liefde koestert geen grieven
Deze les gaat over iets wat bijna iedereen herkent: het vasthouden aan ergernis, wrok of oude pijn. In de taal van de cursus heet dat een grief. Dat kan iets groots zijn, maar ook iets heel kleins. Iemand die je niet terugbelt, een collega die een opmerking maakt, een partner die je niet begrijpt.
De kern van deze les is eenvoudig maar diepgaand:
zolang je grieven vasthoudt, vergeet je wie je werkelijk bent.
Wat bedoelt de cursus hiermee
Volgens de cursus is onze ware natuur liefde. Niet liefde als emotie, maar als onze diepste identiteit. Een staat van verbondenheid, vrede en eenheid.
Wanneer we een grief vasthouden gebeurt er innerlijk iets belangrijks. We gaan onszelf zien als een afgescheiden individu dat zich moet verdedigen. We identificeren ons dan met het lichaam, met onze persoonlijkheid en met ons verhaal. Het ego neemt als het ware het stuur over.
De cursus zegt daarom: een grief is niet alleen een oordeel over iemand anders, het is ook een vergissing over jezelf.
Want op het moment dat je iemand als vijand ziet, zie je jezelf automatisch als afgescheiden en alleen.
Hoe dat werkt in het dagelijks leven
Stel je voor dat een collega op het werk kritiek geeft op iets wat jij hebt gedaan.
Het ego vertaalt dat meteen zo:
Hij respecteert mij niet.
Hij denkt dat hij beter is dan ik.
Ik moet mezelf verdedigen.
Misschien blijf je er de hele dag over nadenken. Je voelt irritatie of boosheid. Misschien vertel je het thuis nog eens en wordt het verhaal steeds groter.
Dat is precies wat de cursus bedoelt met een grief koesteren. Je houdt het verhaal levend.
Maar wat gebeurt er als je even stopt en anders kijkt?
Je zou bijvoorbeeld kunnen denken:
Misschien had hij gewoon een stressvolle dag.
Misschien bedoelde hij het niet zo.
Misschien zegt dit meer over zijn onzekerheid dan over mij.
Op dat moment gebeurt er iets. De spanning zakt. Je hoeft jezelf niet meer te verdedigen. De ander wordt weer een mens in plaats van een tegenstander.
Dat is wat de cursus bedoelt met vergeving. Niet dat je gedrag goedkeurt, maar dat je stopt met het verhaal van aanval en verdediging.
Betekent dit dat je alles moet accepteren
Nee. Dit is een belangrijk punt.
Geen grieven koesteren betekent niet dat je geen grenzen mag hebben.
Je kunt iemand volledig vergeven en tegelijkertijd duidelijk zeggen:
Dit gedrag accepteer ik niet.
Het verschil zit in de innerlijke houding.
Een grens vanuit het ego klinkt ongeveer zo:
Hoe durf je zo tegen mij te praten.
Een grens vanuit helderheid klinkt meer als:
Zo wil ik niet aangesproken worden.
In het eerste geval zit er aanval en verdediging in. In het tweede geval is er rust en duidelijkheid.
Je herkent ego gedrag bij jezelf en bij de ander, maar je hoeft er niet in mee te gaan. Je laat je niet intimideren, maar je maakt er ook geen vijand van.
Je kijkt als het ware door het gedrag heen naar de mens erachter.
Door gedrag heen kijken
Veel gedrag dat ons triggert komt voort uit angst, onzekerheid of pijn. Mensen die aanvallen voelen zich vaak zelf bedreigd.
Als je dat ziet verandert je reactie.
Niet omdat je zwak bent, maar omdat je helder bent.
Je ziet het ego spelen en je hoeft het spel niet mee te spelen.
Een krachtig voorbeeld van Etty Hillesum
Een indrukwekkend voorbeeld hiervan vinden we bij Etty Hillesum, een jonge Joodse vrouw die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland leefde en uiteindelijk in Auschwitz werd vermoord.
Ondanks alles wat ze meemaakte schreef ze in haar dagboeken:
"Er is uiteindelijk maar één morele verplichting: een grote voorraad liefde in onszelf ontwikkelen."
En op een andere plek schrijft ze:
"Je moet proberen de wereld een klein beetje beter te maken."
Wat zo bijzonder is aan Etty Hillesum is dat zij, midden in de verschrikkingen van de oorlog, besloot geen haat in haar hart toe te laten. Ze zag dat haat alleen maar meer haat voortbrengt.
Dat betekent niet dat ze het kwaad ontkende. Ze zag het heel helder. Maar ze weigerde haar innerlijke wereld door dat kwaad te laten bepalen.
Dat is precies waar deze les over gaat.
Je kunt onrecht zien en toch je hart open houden.
Je kunt grenzen stellen en toch geen haat koesteren.
Hoe je deze les kunt oefenen
De cursus stelt een eenvoudige maar krachtige oefening voor.
Denk aan iemand tegenover wie je irritatie of wrok voelt. Dat kan een grote of kleine grief zijn.
Zeg dan in jezelf:
Ik wil jou als mijn vriend zien, zodat ik me herinner dat jij deel bent van mij en ik mezelf leer kennen.
Je hoeft dat niet meteen volledig te geloven. Het gaat erom dat je je denkgeest een andere richting geeft.
En wanneer je merkt dat je weer in irritatie schiet, herinner jezelf:
Liefde koestert geen grieven.
Laat ik mijn Zelf niet verraden.
Wat er langzaam verandert
Door dit te oefenen merk je iets subtiels.
Je wordt innerlijk vrijer.
Je laat je minder meeslepen door reacties van anderen.
Je blijft dichter bij jezelf.
En paradoxaal genoeg worden je grenzen juist helderder. Niet omdat je harder wordt, maar omdat je rustiger bent.
Je hoeft jezelf niet meer te verdedigen. Je staat gewoon stevig.
Dat is de vrijheid waar deze les uiteindelijk naartoe wijst.
Geen wereld zonder conflicten, maar een innerlijke staat waarin jouw vrede niet langer afhankelijk is van het gedrag van anderen.
Jacco