Stoppen met vlees!

Moet ik stoppen met vlees eten?

Die vraag kwam bij mij niet van de ene op de andere dag. Het was geen rationeel besluit dat ik op een maandagmorgen nam. Het was een proces. Een zoektocht. En eerlijk is eerlijk, het ging niet vanzelf.

Ongeveer acht jaar geleden maakte ik de switch. In het begin voelde het onwennig. Mijn lichaam leek soms te protesteren, oude gewoontes trokken aan me. En op zwakke momenten gaf ik daar ook weleens aan toe. Dat ligt inmiddels jaren achter me, maar ik vertel het bewust. Niet om mezelf op de borst te kloppen, juist om te laten zien dat verandering menselijk is. Het mag schuren. Het mag zoeken.

Wat mij wakker schudde, was heel concreet.

Ik woon en werk vlak bij een slachterij. Af en toe hangt er een geur in de lucht die je niet kunt negeren. En dan zijn er de vrachtwagens met krijsende varkens die af en aan rijden. Dat beeld kruipt onder je huid. Het gepaneerde schnitzeltje op je bord krijgt ineens een andere lading. Het is geen anoniem product meer. Het is een levend wezen geweest.

Op een gegeven moment ging het me simpelweg tegenstaan. En toen ik me er verder in ging verdiepen, was er voor mij geen weg meer terug.

Naast alle rollen die ik in mijn leven vervul, voel ik me ook wereldburger. Mijn invloed is misschien beperkt, maar binnen die cirkel wil ik verantwoordelijkheid nemen. Als ik kan bijdragen aan een wereld waarin levende wezens minder lijden en de planeet minder wordt uitgeput, dan wil ik dat serieus onderzoeken.

Wat zeggen de cijfers

Los van gevoel en ethiek zijn er ook harde cijfers.

Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties is de wereldwijde veehouderij verantwoordelijk voor ongeveer 14,5 procent van alle door mensen veroorzaakte broeikasgasuitstoot. Dat is meer dan de volledige wereldwijde transportsector. Rundvlees springt eruit door de hoge methaanuitstoot en het enorme land en watergebruik.

Onderzoek gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift van de Oxford University laat zien dat wie volledig plantaardig eet zijn voedselgerelateerde CO2 uitstoot tot wel 70 procent kan verlagen. Daarnaast is er aanzienlijk minder landbouwgrond nodig, wat ruimte geeft voor natuurherstel en biodiversiteit.

Op het gebied van gezondheid zijn de bevindingen eveneens helder. Grote cohortstudies, onder andere gepubliceerd in samenwerking met Harvard University, tonen aan dat een voedingspatroon rijk aan plantaardige producten samenhangt met een lager risico op hart en vaatziekten, hoge bloeddruk en diabetes type 2. De World Health Organization classificeert bewerkt vlees bovendien als kankerverwekkend en rood vlees als waarschijnlijk kankerverwekkend.

Dat betekent niet dat iedereen morgen radicaal moet omschakelen. Maar het laat wel zien dat minder vlees eten aantoonbare winst oplevert voor zowel planeet als gezondheid.

Veelgehoorde argumenten en mijn kijk daarop

In gesprekken hoor ik vaak: maar het is toch de natuur.

De natuur is rauw, dat klopt. Maar het is niet de natuur om dieren op industriële schaal te fokken, op te sluiten en machinaal te verwerken tot voedsel. De strijd in de natuur is directer, eerlijker. Wat wij hebben gecreëerd is een systeem waarin efficiëntie en winst leidend zijn geworden, niet respect voor leven.

Een ander argument is: wij hebben vlees nodig.

Met de kennis van nu weten we dat een goed samengesteld plantaardig voedingspatroon alle noodzakelijke voedingsstoffen kan leveren. Grote gezondheidsorganisaties erkennen dat een vegetarisch of volledig plantaardig dieet geschikt is voor alle levensfasen, mits gevarieerd en bewust samengesteld. Het vraagt misschien wat aandacht in het begin, maar dat geldt voor elke verandering.

Wat mij soms verbaast in gesprekken is hoe snel mensen het onderwerp wegwuiven. Alsof het te ongemakkelijk is om echt te kijken. Alsof we het liever niet willen weten. Maar ik herken dat ook. Ik was geen haar beter. Ook ik keek weg, rationaliseerde, maakte grapjes.

Totdat ik niet meer weg kon kijken.

Inspiratie en verdieping

Wie zich verder wil verdiepen in het stoppen met vlees eten kan eens kijken op de website Stoppen met vlees van Robert Bridgeman, die hier uitgebreid over schrijft vanuit bewustwording en persoonlijke ontwikkeling. Ook de documentaire The Game Changers op Netflix biedt een interessante kijk op de relatie tussen plantaardige voeding, kracht en prestaties.

Voor mij gaat het uiteindelijk niet om gelijk krijgen. Het gaat om bewustzijn. Om eerlijk durven kijken naar wat er op ons bord ligt en welke impact dat heeft. En dan stap voor stap keuzes maken die beter voelen, voor jezelf en voor het grotere geheel.

Misschien hoef je niet van de ene op de andere dag volledig te stoppen. Misschien begint het met één dag per week. Of met vaker kiezen voor plantaardig als je uit eten gaat. Elke stap telt.

Ik deel dit niet om te veroordelen. Ik deel het omdat ik heb ervaren hoe bevrijdend het is als je keuzes steeds meer in lijn komen met je waarden. En wie weet raakt er iets bij jou. Een kleine verschuiving. Een nieuwe vraag.

Soms begint verandering niet met een groot besluit, maar met een eerlijk moment van kijken.

Jacco